Σκοπός και χαρακτηριστικά της δράσης
Οι παρεμβάσεις Π3-73-2.1 «Σχέδια Βελτίωσης Γεωργικών Εκμεταλλεύσεων που συμβάλουν στην Ανταγωνιστικότητα», Π3-73-2.2 «Επενδύσεις στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις που συμβάλλουν στην εξοικονόμηση ύδατος» και Π3-73-2.6 «Επενδύσεις κυκλικής οικονομίας και ενεργειακές επενδύσεις στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις» έχουν σκοπό να στηρίξουν και να εκσυγχρονίσουν τις γεωργικές εκμεταλλεύσεις για να:
- Βελτιώσουν την ανταγωνιστικότητά τους, την αύξηση της παραγωγικότητας και της οικονομικής τους βιωσιμότητας.
- Διευκολύνουν την προσαρμογή τους στις σύγχρονες απαιτήσεις της αγοράς.
Παράλληλα, προωθούν:
- Την ορθολογική και αποδοτική χρήση των φυσικών πόρων, κυρίως του ύδατος και της ενέργειας.
- Τη μείωση του περιβαλλοντικού και ενεργειακού αποτυπώματος.
- Την ενίσχυση πρακτικών κυκλικής οικονομίας.
Έτσι συμβάλλουν στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.
Οι παρεμβάσεις ευθυγραμμίζονται απόλυτα με τους στόχους του άρθρου 5 του Κανονισμού (ΕΕ) 2021/2015, ενισχύοντας την καινοτομία, την ανθεκτικότητα και τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του αγροτικού τομέα.
Δικαιούχοι
Δικαίωμα υποβολής αίτησης για στήριξη στο πλαίσιο των παρεμβάσεων έχουν φυσικά πρόσωπα, νομικά πρόσωπα και συλλογικά σχήματα του αγροτικού συνεταιριστικού δικαίου (ομάδες παραγωγών, οργανώσεις παραγωγών, αγροτικοί συνεταιρισμοί και ενώσεις αυτών), που κατά την ημερομηνία υποβολής της αίτησης πληρούν τις προϋποθέσεις που ακολουθούν.
Τα υποψήφια φυσικά πρόσωπα πρέπει να:
- Είναι ενήλικα, έως 63 ετών με πλήρη δικαιοπρακτική ικανότητα.
- Είναι εγγεγραμμένα στο Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων (ν. 3874/2010- 2 Α΄ 151) ως επαγγελματίες αγρότες (όχι νεοεισερχόμενοι επαγγελματίες αγρότες) ή είναι δικαιούχοι της Παρέμβασης Π3-75.1 (Εγκατάσταση Γεωργών Νεαρής Ηλικίας).
- Εμφανίζουν στη φορολογική τους δήλωση κύκλο εργασιών από αγροτική δραστηριότητα που να αντιστοιχεί τουλάχιστον στο 30% της ίδιας συμμετοχής τους.
Τα υποψήφια νομικά πρόσωπα πρέπει να:
- Έχουν ως κύρια δραστηριότητα την άσκηση της γεωργίας και τουλάχιστον το 50% του κύκλου εργασιών του έτους που θα καθοριστεί στην πρόσκληση να προέρχεται από αγροτικές δραστηριότητες.
- Είναι εγγεγραμμένα στο Γενικό Εμπορικό Μητρώο.
- Έχουν υποβάλει παραδεκτή Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης για το έτος 2025.
- Έχουν διάρκεια αορίστου χρόνου ή τουλάχιστον έως το 2036.
- Εμφανίζουν στη φορολογική τους δήλωση κύκλο εργασιών από αγροτική δραστηριότητα που να αντιστοιχεί τουλάχιστον στο 30% της ίδιας συμμετοχής τους.
Τα υποψήφια συλλογικά σχήματα του αγροτικού συνεταιριστικού δικαίου, όπως ομάδες παραγωγών, οργανώσεις παραγωγών, Κοινωνικές Συνεταιριστικές Επιχειρήσεις (ΚΟΙΝΣΕΠ), αγροτικοί συνεταιρισμοί και ενώσεις τους, πρέπει να:
- Έχουν κύρια δραστηριότητα την άσκηση της γεωργίας.
- Αποτελούνται από τουλάχιστον 20 μέλη ή τουλάχιστον 10 μέλη, εφόσον πρόκειται για συλλογικό σχήμα που επενδύει στη ζωική παραγωγή ή τη μελισσοκομία.
- Είναι εγγεγραμμένα και ενήμερα στο οικείο μητρώο.
- Εμφανίζουν τις τρεις προηγούμενες χρήσεις από το έτος υποβολής, α) κερδοφόρο μέσο όρο αποτελεσμάτων προ φόρων και αποσβέσεων και β) μέσο κύκλο εργασιών μεγαλύτερο από 60.000€. Εξαιρούνται από τη συγκεκριμένη υποχρέωση τα συλλογικά σχήματα που συστάθηκαν από 01.01.2023 και μετά.
Οι γεωργικές εκμεταλλεύσεις των υποψηφίων, πρέπει να πληρούν τις προϋποθέσεις:
- Η γεωργική εκμετάλλευση πρέπει να έχει ελάχιστο μέγεθος παραγωγικής δυναμικότητας 3 (εκφρασμένη ως τυπική απόδοση) τις 12.000€, σύμφωνα με την Ενιαία Δήλωση Εκμετάλλευσης του έτους 2025.
- Οι δικαιούχοι πρέπει να παράγουν αγροτικά προϊόντα που αναγνωρίζονται από την ΕΕ και περιλαμβάνονται στον επίσημο κατάλογο της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (Παράρτημα Ι της Συνθήκης).
Προϋπολογισμός δράσης
Η συνολική δημόσια δαπάνη της δράσης ανέρχεται σε:
- 200 εκατ. ευρώ για την παρέμβαση Π3-73-2.1 «Σχέδια Βελτίωσης Γεωργικών Εκμεταλλεύσεων που συμβάλουν στην Ανταγωνιστικότητα».
- 21,9 εκατ. ευρώ για την παρέμβαση Π3-73-2.2 «Επενδύσεις στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις που συμβάλλουν στην εξοικονόμηση ύδατος».
- 40,7 εκατ. ευρώ για την παρέμβαση Π3-73-2.6 «Επενδύσεις κυκλικής οικονομίας και ενεργειακές επενδύσεις στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις».
Οι παρεμβάσεις συγχρηματοδοτούνται από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης και την Ελλάδα.
Ο μέγιστος αιτούμενος προϋπολογισμός δεν μπορεί να υπερβαίνει για αίτηση που αφορά:
- Αποκλειστικά επενδύσεις σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) τις 200.000€ για φυσικά και νομικά πρόσωπα και τις 500.000€ για συλλογικά σχήματα, ενώ για επενδύσεις παραγωγής βιοαερίου από κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις τα 2,5 εκατ. ευρώ.
- Αποκλειστικά επενδύσεις με σκοπό την εξοικονόμηση ύδατος τις 150.000€ για φυσικά και νομικά πρόσωπα και τις 250.000€ για συλλογικά σχήματα.
- Τα λοιπά επενδυτικά σχέδια φυτικής παραγωγής, μελισσοκομίας και σηροτροφίας τις 200.000€ για φυσικά και νομικά πρόσωπα και τις 400.000€ για συλλογικά σχήματα.
- Τα λοιπά επενδυτικά σχέδια ζωικής παραγωγής τις 400.000€ για φυσικά και νομικά πρόσωπα, και τις 500.000€ για συλλογικά σχήματα.
Η στήριξη παρέχεται με τη μορφή επιχορήγησης ως ποσοστό επί των δαπανών που έχει εξοφλήσει ο δικαιούχος.
Ένταση στήριξης έως 70% για τις δαπάνες που σχετίζονται με:
- Την εξοικονόμηση ενέργειας και την παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ.
- Τη μείωση χρήσης αρδευτικού νερού.
Ένταση στήριξης έως 60% για τις ακόλουθες κατηγορίες:
- Εξοπλισμός τεχνολογίας αιχμής.
- Εξοπλισμός που συμβάλλει στη μείωση λίπανσης-διασποράς φυτοφαρμάκων στο περιβάλλον.
- Κτιριακές εγκαταστάσεις και εξοπλισμός κτηνοτροφικών και μελισσοκομικών εκμεταλλεύσεων.
- Εξοπλισμός που συμβάλλει στη διαχείριση-επεξεργασία υγρών και στερεών αποβλήτων της κτηνοτροφικής εγκατάστασης.
Ένταση στήριξης έως 50% για τις κατηγορίες:
- Γεωργικοί ελκυστήρες, περονοφόροι φορτωτές και φορτωτές bobcat.
- Παρελκόμενα, αναρτόμενα, συρόμενα γεωργικών ελκυστήρων.
- Λοιπές δαπάνες που δεν αναφέρονται.
Η ένταση στήριξης έως 60% και 50%, προσαυξάνεται κατά:
- 10 ποσοστιαίες μονάδες όταν οι επενδύσεις υλοποιούνται στις Περιφέρειες Βορείου και Νοτίου Αιγαίου ή από γεωργούς νεαρής ηλικίας.
- 5 ποσοστιαίες μονάδες όταν οι επενδύσεις υλοποιούνται στις ηπειρωτικές περιοχές που συμπεριλαμβάνονται στα Εδαφικά Σχέδια Δίκαιης Μετάβασης (ΕΣΔΙΜ).
Σε καμία περίπτωση δεν μπορεί το ποσοστό ενίσχυσης να υπερβεί το 60% για τις επενδύσεις έως 50% και το 70% για τις επενδύσεις έως 60%.
Περιοχή εφαρμογής
Η δράση εφαρμόζεται σε όλη την Ελλάδα.
Επιλέξιμες δαπάνες
Η επιλεξιμότητα των επενδύσεων θα ξεκινήσει από την ημερομηνία που ξεκινά η υποβολή αιτήσεων, όπως αυτή θα οριστεί στην πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος.
Οι επιλέξιμες δαπάνες αφορούν:
- Ίδρυση, μετεγκατάσταση, ανέγερση, επέκταση και εκσυγχρονισμό γεωργικών κτιρίων και κατασκευών.
- Αγορά γης έως το 10% των επιλέξιμων δαπανών του σχεδίου.
- Αγορά, μεταφορά και εγκατάσταση καινούργιου μηχανολογικού και λοιπού εξοπλισμού.
- Αγορά, μεταφορά και εγκατάσταση φυτειών παραγωγικής διάρκειας ζωής τουλάχιστον πέντε ετών, των οποίων η εγκατάσταση δεν γίνεται με τη χρήση σπόρου.
- Περίφραξη και διαμόρφωση αγροτεμαχίων και περίφραξη φυτειών ή επενδύσεων.
- Αγορά καινούργιου ανθοκομικού ή μελισσοκομικού αυτοκινήτου.
- Μηχανολογικό εξοπλισμό και εγκαταστάσεις παραγωγής ενέργειας από ΑΠΕ για κάλυψη των αναγκών της εκμετάλλευσης.
- Επενδύσεις εκσυγχρονισμού και μηχανολογικό εξοπλισμό για εξοικονόμηση ενέργειας.
- Κτιριακές εγκαταστάσεις και μηχανολογικό εξοπλισμό για την ανάκτηση, επεξεργασία και επαναχρησιμοποίηση γεωργοκτηνοτροφικών αποβλήτων και παραπροϊόντων στην πηγή.
- Αγορά, μεταφορά και εγκατάσταση καινούριου μηχανολογικού και λοιπού εξοπλισμού με στόχο την εξοικονόμηση ύδατος.
- Επενδύσεις στις έγγειες βελτιώσεις, μέσα στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις.
- Αγορά και εγκατάσταση Η/Υ και λογισμικού διαχείρισης γεωργικής εκμετάλλευσης, εξοπλισμού επικοινωνιών και γραφείου.
- Γενικές δαπάνες, στις οποίες περιλαμβάνεται κάθε δαπάνη λήψης υπηρεσιών που συνδέονται άμεσα με την υλοποίηση του επενδυτικού σχεδίου.
Κριτήρια αξιολόγησης
Ενδεικτικές αρχές κριτηρίων βαθμολόγησης είναι:
- Η δυναμική της εκμετάλλευσης
- Η κατεύθυνση της εκμετάλλευσης
- Η δυναμική του υποψηφίου
- Το είδος των επενδυτικών δαπανών
- Η περιοχή παρέμβασης
Η μεθοδολογία που θα εφαρμοστεί για την αξιολόγηση των παρεμβάσεων είναι η συγκριτική αξιολόγηση.